દેશભક્તિના વેપારીઓ
એક રાજ્યમાં યુવાનો માટે ત્રણ દિવસીય નેતૃત્વ અને દેશભક્તિ તાલીમ શિબિરનું આયોજન થયું. પોસ્ટરો પર મોટા અક્ષરે લખેલું હતું – “યુવાનો દેશનું ભવિષ્ય છે.”
હજારો યુવાનો આશા લઈને પહોંચ્યા. કોઈ IAS બનવાનું સપનું જોતું હતું, કોઈ સમાજસેવા કરવા માંગતું હતું, તો કોઈ રાજકારણમાં જઈને પરિવર્તન લાવવા ઇચ્છતું હતું.
મંચ સજ્જ હતો. સ્વાગતના ફૂલહાર તૈયાર હતા. પરંતુ જ્યારે મુખ્ય વક્તાઓના નામ જાહેર થયા, ત્યારે પાછળ બેઠેલા કેટલાક યુવાનો એકબીજાને જોઈને સ્મિત કરવા લાગ્યા. કારણ કે મંચ પર એવા ચહેરા હતા, જેમની ચર્ચા લોકો તેમના આદર્શ જીવન માટે નહીં, પરંતુ વિવાદો, સત્તાના દુરુપયોગ અને સવાલો માટે કરતા હતા.
એક વક્તા માઇક પર આવ્યા અને બોલ્યા: “યુવાનોએ ક્યારેય ભ્રષ્ટાચાર ન કરવો. હંમેશાં સત્યના માર્ગે ચાલવું.”
હોલમાં તાળીઓ પડી. પરંતુ એક યુવાનના મનમાં પ્રશ્ન ઊભો થયો – “જો ઉપદેશ આપનારના પોતાના કર્મો પર જ પ્રશ્નો ઊભા થતા હોય, તો આ ઉપદેશનું મૂલ્ય શું?”
બીજા વક્તાએ કહ્યું: “દેશ માટે જીવવું શીખો, ઈમાનદારીથી કામ કરો.”
પાછળ બેઠેલા વૃદ્ધ શિક્ષકે ધીમેથી કહ્યું: “બેટા… દેશભક્તિ ભાષણોથી નહીં, જીવનના નિર્ણયોથી સાબિત થાય છે.”
ત્રીજા દિવસે સમાપન સમારંભ હતો. મંચ પરથી જાહેરાત થઈ કે આ યુવાનો આવતીકાલના નેતાઓ બનશે.
ત્યારે એક યુવાન ઊભો થયો અને બોલ્યો:
“સાહેબ, અમને ભાષણ નહીં, ઉદાહરણ જોઈએ. જો આવતી પેઢીને સાચા નેતા બનાવવા હોય, તો મંચ પર એવા લોકો બેસાડો જેમના જીવન સામે આંગળી ન ઊઠે. કારણ કે યુવાનો કાન કરતાં આંખોથી વધારે શીખે છે.”
હોલમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો.
કારણ કે સત્ય કડવું હતું.
દેશને દેશભક્તિના વેપારીઓ નહીં, દેશ માટે નિષ્ઠાથી કામ કરનારા આદર્શોની જરૂર છે. જો તાલીમ મંચો પર શબ્દો અને કર્મ વચ્ચે અંતર ધરાવતા લોકો જ બેસશે, તો ભવિષ્યના નેતાઓ મૂલ્યો નહીં, પરંતુ માત્ર ભાષણ આપવાની કળા શીખશે. અને એ દિવસ લોકશાહી માટે સૌથી મોટો ખતરો બનશે.
“યુવાનોને ભાષણ નહીં, પાત્રતા જોઈએ; સૂત્રો નહીં, સંસ્કાર જોઈએ; અને નેતા નહીં, સાચા આદર્શ જોઈએ.”
મેહુલ પટેલ ✍️
